Ông Minh kêu oan và kháng cáo toàn bộ Bản án số 158/2021/HS-ST ngày 1/11/2021 của TAND huyện Đức Trọng, đồng thời đã có đơn tố cáo hành vi l...

Ông Minh kêu oan và kháng cáo toàn bộ Bản án số 158/2021/HS-ST ngày 1/11/2021 của TAND huyện Đức Trọng, đồng thời đã có đơn tố cáo hành vi làm sai lệch hồ sơ của cán bộ các cơ quan liên quan.

Như trước đó Pháp luật & Cuộc sống đã phản ánh sự việc ông Vũ Tiến Minh, SN 1976, ở thôn Fi Nôm, xã Hiệp Thạnh, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng bị Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng kết án về tội: “Chống người thi hành công vụ” quy định tại Khoản 1, Điều 330, Bộ luật Hình sự theo bản án hình sự sơ thẩm số 158/2021/HS-ST ngày 1/11/2021.

Để có cái nhìn đa chiều và phản ánh vụ việc một cách khách quan, Phóng viên đã có buổi trao đổi với Luật sư Nguyễn Đình Hải - Giám đốc Công Ty Luật Hải Châu (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai) liên quan đến vụ án và các căn cứ pháp lý cần quan tâm. 

PV: Được biết, ông Vũ Tiến Minh bị Tòa án nhân huyện Đức Trọng kết án về tội: “Chống người thi hành công vụ”. Bị cáo có đơn kêu oan gửi các cấp có thẩm quyền, xin ông cho biết quan điểm của mình về việc kêu oan của ông Minh?

Ls Nguyễn Đình Hải: Việc kêu oan của ông Minh có cơ sở hay không sẽ do hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xem xét, quyết định.

Luật sư Nguyễn Đình Hải - Giám đốc Công Ty Luật Hải Châu (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai).

Tuy nhiên, để có thể kết tội: “Chống người thi hành công vụ” trong trường hợp này ngoài việc chứng minh về các yếu tố cấu thành tội phạm theo Điều 330 BLHS ( Hành vi khách quan, chủ quan, chủ thể, khách thể) còn phải chứng minh về tính hợp pháp hay bất hợp của người thi hành công vụ.

 Nếu các yếu tố nêu trên đủ cấu thành tội phạm nhưng việc thực thi công vụ tổ công tác liên ngành của huyện Đức Trọng về phòng chống dịch bệnh Covid-19 vi phạm điều cấm của pháp luật như tôi đã nêu ở trên thì ông Vũ Tiến Minh cũng sẽ không bị coi là phạm tội và đây là điểm khác biệt so với các tội phạm khác.

PV: Liên quan tình huống vụ việc này, trước đó ngày 17/12/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 208/2013 NĐ-CP quy định về các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người thi hành công vụCác điều cấm đối cán bộ công chức, người được giao thực hiện công vụ như thế nào thưa ông?

Ls Nguyễn Đình Hải: Khi thi hành công vụ cán bộ, công chức có thể gặp phải sự cản trở, chống đối ảnh hưởng công việc và an ninh, trật tự xã hội, gây nguy hiểm cho tính mạng của người thi hành công vụ cần phải xử lý kịp thời.

Nhưng bên cạnh đó, cũng có tình trạng, người thi hành công vụ lạm dụng quyền lực cố làm trái pháp luật, xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân tổ chức.

Chính vì các lý do nêu trên mà loại tội phạm này được ban hành riêng một Nghị định quy định về các biện pháp phòng ngừa và xử lý khi xảy ra vi phạm.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Nghị định này quy định về người thi hành hành công vụ là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân được cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ nhằm phục vụ lợi ích của Nhà nước, nhân dân và xã hội.

Hồ sơ vụ án cho thấy bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo không có tên trong quyết định số 1076/QĐ-UBND ngày 8/6/2021 của UBND huyện Đức Trọng về việc kiện toàn đoàn kiểm tra liên ngành về phòng chống Covid-19 của huyện Đức Trọng.

Trong hồ sơ vụ án cũng không có chứng cứ nào về việc phòng văn hóa thông tin huyện Đức trọng phân công bà Thảo tham gia đoàn công tác liên ngành theo quyết định nêu trên.

Ngoài ra, cũng không có chứng cứ nào thể hiện bà Thảo là công chức Nhà nước (Không có quyết định bổ nhiệm, hợp đồng lao động, thẻ công chức, bảng tên).  Vì vậy, không có cơ sở để xác định bà Thảo là “Người thi hành công vụ” theo Luật định.

PV: Xin luật sư có thể giải thích rõ hơn về việc này?

LS Nguyễn Đình Hải: Tại Điều 5 của Nghị định này quy định về các hành vi bị nghiêm cấm đối với người thi hành công vụ như sau: a) Vi phạm trình tự, thủ tục, thẩm quyền trong khi thi hành công vụ; b) Tham nhũng, tiêu cực, hách dịch, cửa quyền hoặc có hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp.... 

Quyết định số 1076/QĐ-UBND ngày 8/6/2021 của UBND huyện Đức Trọng là quyết định hành chính cá biệt của UBND huyện Đức Trọng về việc kiện toàn đoàn kiểm tra liên ngành về phòng chống Covid-19 của huyện Đức Trọng ( Quyết định thành lập, kiện toàn tổ chức) chứ không phải là văn bản quy phạm pháp luật áp dụng cho cả xã hội.

Lẽ ra, sau khi có quyết này, Trưởng đoàn công tác liên ngành phải cho lập kế hoạch công tác trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, các quyết định kiểm tra, phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong đoàn .. Trong vụ àn này, Đoàn công tác liên ngành của huyện Đức Trọng đã không xây dựng kế hoạch kiểm tra, không có quyết định kiểm tra, khi đi kiểm tra chỉ có duy nhất Quyết định số 1076/QĐ-UBND ngày 8/6/2021 của UBND huyện Đức Trọng và quyết định này cũng không được công bố khi kiểm tra.

Ngoài ra,  2/3 thành viên đoàn kiểm tra không đeo bảng tên khi tiến hành kiểm tra, tất cả cả tình tiết nêu trên cho thấy Đoàn công tác liên ngành này đã vi phạm nghiêm trọng quy định tại điểm 1, khoản 1 Điều 5 của Nghị định số số 208/2013 NĐ-CP ngày 17/12/2013 của Chính phủ.

Ngòai ra, lời khai bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo ( là bị hại - Đối tượng bị hành vi chống người thi hành công vụ xâm hại) vào quán ăn trước, khi vào không đeo bảng tên ( Có mang theo nhưng bỏ vào túi áo) và sử dụng điện thoại cá nhân để quay phim từ ngoài đường vào trong quán ăn là do sự chỉ đạo của ông Nguyễn Đức Triệu ( Trưởng đoàn).

Trong các bản tự khai và tại phiên tòa sơ thẩm, ông Triệu thừa nhận lời khai của bà Thảo và cho biết việc chỉ đạo bà Thảo không đeo bảng tên vì sợ nhưng người trong quán biết là Đoàn công tác sẽ bỏ chạy, mất hiện trường sẽ không xử lý được.

Trong khi pháp luật quy định là công chức thực hiện công vụ phải thực hiện một cách công khai, minh bạch và đúng trình tự, thủ tục pháp luật thì Trưởng đoàn công tác liên ngành thực hiện hiện công vụ một cách trá hình, bí mật theo kiểu “Đánh úp” đối tượng bị kiểm tra để rồi xử lý họ là trái pháp luật, trái với nguyên tác được quy định tại Điều 4 của nghị định này, đó là nguyên tác: “Tuân thủ quy định của pháp luật; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Lấy phòng ngừa là chính; chủ động phát hiện, ngăn chặn kịp thời, xử lý nghiêm minh mọi hành vi chống người thi hành công vụ”.

PV: Tại bản án sơ thẩm cho rằng do tình hình dịch bệnh Covid-19 phức tạp, cấp bách vì vậy đoàn kiểm tra liên ngành thực hiện việc kiểm tra đột xuất nên không xây dựng Chương trình, Kế hoạch và ban hành Quyết định kiểm tra, ý kiến của Luật sư về việc này như thế nào?

LS Nguyễn Đình Hải: Tôi không đồng ý với nhận định này của Toà án nhân dân huyện Đức Trọng trong bản án sơ thẩm bởi lẽ, xét về mặt thực tế tại thời điểm xảy ra vụ việc thì cả tỉnh Lâm Đồng mới chỉ có 02 người được xác định là dương tính, tình hình dịch bệnh tại huyện Đức Trọng nói riêng và Lâm Đồng nói chung chưa nghiêm trọng và chưa áp dụng Chỉ thị 15, 16 của Thủ tướng Chính phủ.

Trên thực tế, cho tới thời điểm hiện nay cũng chưa có văn bản pháp luật nào cho phép vì lý do dịch bệnh diễn biến phức tạp nên công chức, viên chức thực thi công vụ được quyền làm trái pháp luật.

Bản án sơ thẩm còn cho rằng do ông Minh không phải là đối tượng kiểm tra nên không có quyền yêu cầu tổ công tác công bố Kế hoạch công tác hay Quyết định kiểm tra là không đúng pháp luật.

Nhận định này của bản án sơ thẩm là không phản ánh đúng diễn biến của vụ án vì trong hồ sơ vụ án bản thân ông Triệu và các tành viên trong đoàn công tác đều khai nhận rằng sau khi bà Thảo vào quay phim ra báo tình hình thì cả đoàn mới vào quán ăn Linh Nhi, và khi vào xem lại hình ảnh do bà Thao quay trước đó Đoàn công tác đã hội ý và trưởng Đoàn quyết định sẽ xử lý cả ông Vũ Tiến Minh và những người cùng ăn cơm tại quán.

Như vậy, việc Đoàn công tác liên ngành chỉ giới thiệu thành phần và lý do kiểm tra cho chủ quán ăn là bà Trịnh Thị Út Nhỏ làm chủ là không đúng quy định của pháp luật và việc ông Minh không biết đây là Đoàn công tác liên ngành là có cơ sở.

Sau khi được giải thích đó là đoàn công tác ông Minh tiếp tục lớn tiếng và chất vấn Trưởng đoàn và yêu cầu công bố quyết định kiểm tra và danh sách thành viên của đoàn nhưng đã không được đáp ứng nên ông Minh bức xúc.

Tôi cho rằng, hành vi chất vấn của ông Minh là đúng pháp luật và thể hiện quyền giám sát của công dân đối với việc thực thi công vụ của cán bộ công chức Nhà nước. Đoàn công tác liên ngành đã không đáp ứng ( Và thực tế cũng không có văn bản nào để công bố) là trái pháp luật.

 PV: Theo Luật sư việc bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo làm đơn trình báo Công an về việc mình bị ông Minh hành hung và dọa giết, liệu đây có phải là căn cứ khởi tố ông Minh hay không?

LS Nguyễn Đình Hải: Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án tôi được biết căn cứ khởi tố vụ án và khởi tố bị can đối với ông Vũ Tiến Minh về tội “Chống người thi hành công vụ” được quy định tại Điều 330 BLHS là trên cơ sở của “Đơn trình báo” đề ngày 04/7/2021 của bà Thảo.

Tuy nhiên, trong đơn trình báo này này bà Thảo tố cáo ông Vũ Tiến Minh đã có hành vi “ Hành hung và dọa giết” đối với bà Thảo chứ không có bất cứ nội dung nào liên quan đến việc ông Minh đã có hành vi “ Chống người thi hành công vụ”.

Trong báo cáo của Đoàn công tác liên ngành và của Công an huyện Đức Trọng được lập tại hiện trường cũng chỉ ghi nhận sự việc chứ không có nội dung đề cập đến dấu hiệu không đề cập đến dấu hiệu “ Chống người thi hành công vụ”.  

Trong trường hợp này, nếu cho rằng bà Thảo bị ông Minh cản trở việc thi hành công vụ thì Trưởng đoàn công tác liên ngành phải làm báo cáo và đề nghị khởi tố vụ án chứ không phải cá nhân bà Thảo làm đơn trình báo như vừa qua.

PV: Ngoài đơn kêu oan, ông Minh còn có đơn tố giác gửi Cục Điều tra –VKS nhân dân tối cao về việc Điều tra viên có dấu hiệu làm sai lệch hồ sơ vụ án, ông có nhận xét gì về việc này?

LS Nguyễn Đình Hải: Theo đơn trình báo đề ngày 4/7/2021, bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo đã nói rằng khi nộp đơn trình báo bà đã nộp clip hình ảnh do bà trực tiếp quay tại hiện trường bằng điện thoại di động ngày hôm đó để làm bằng chứng.

Tuy nhiên, trong bảng kê tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án do ông Lê Văn Tiệp – Điều tra viên lập ngày 3/8/2021 bàn giao cho VKS nhân dân huyện Đức Trọng không ghi nhận về việc thu giữ chiếc điện thoại do bà Thảo dùng để quay phim và cũng không có clip hình ảnh do bà Thảo quay ngày hôm đó. Như vậy, vật chứng quan trọng nhất của vụ án đã bị bỏ ra, không đưa vào hồ sơ vụ án.  

Hồ sơ vụ án còn cho thấy, ngay buổi chiều ngày 4/7/2021 Công an huyện Đức Trọng thu giữ đầu ghi hình 4 kênh màu đen đã qua sử dụng hiệu Dahua Technology của quán ăn Linh Nhi để phục vụ công tác điều tra.

Trong Quyết định số 265/CSĐT ngày 6/7/2021 của cơ quan điều tra về việc trưng cầu giám định có yêu cầu cơ quan giám định: “Trích xuất các file video clip của kênh 1, 3 và 4 trong khoảng thời gian từ 16h50 đến 18h00 ngày 4/7/2021 và mô tả diễn biến hành động vi phạm của Vũ Tiến Minh từ khi các thành viên đoàn kiểm tra liên ngành vào quán ăn kiểm tra”.

Trong quá trình ngiên cứu hồ sơ vụ án, tôi đã xem xét kỹ đĩa ghi hình được trích xuất từ đầu thu (Camera) của quán Linh Nhi trong hồ sơ vụ án và thấy rằng clip hình ảnh được bắt đầu từ 17h51 phút và kết thúc lúc 17h51 phút 47 giây.

Như vậy, đoạn Clip hình ảnh từ lúc 16h50 đến 17h50 có dấu hiệu bị bị cắt bỏ. Đoạn  video bị cắt bỏ này do bà Thảo quay khi vào quán ăn một mình và bị ông Minh chất vấn lý do quay phim và yêu cầu giới thiệu về danh tánh nhưng bà Thảo im lặng.

Ngoài ra, bà Trịnh Thị Út Nhỏ (Chủ quán Linh Nhi) cho biết là sau khi kết thúc điều tra, cơ quan điều tra giao trả đầu thu của Camera cho quán Linh Nhi nhưng toàn bộ hình ảnh trong đầu thu này bị xóa hết sau khi được trả lại. 

Tôi cho rằng việc cơ quan điều tra xóa toàn bộ dữ liệu hình ảnh trong đầu thu của quán Linh Nhi là tùy tiện và có chủ đích nhằm xóa dấu vết về việc cắt bỏ đoạn clip hình ảnh quan trọng như ông Minh nêu trong đơn tố giác.

Tôi cho rằng các tình tiết nêu trên có dấu hiệu của tội: “Làm sai lệch hồ sơ vụ án” theo quy định tại Điều 375, Bộ luật Hình sự.

 Hoàng Nam